Мәкалә чыганагы: Авыл хуҗалыгын механикалаштыру тикшеренүләре журналы;

Автор: Йиньинг Шан, Синьмин Шан, Гу җыры.

Карбыз, гадәти икътисади культура буларак, базарда зур сорауга һәм югары сыйфат таләпләренә ия, ләкин аның үсентеләрен үстерү кавын һәм баклажан өчен авыр. Төп сәбәп шунда: карбыз яктылык яратучы культура. Карбыз үсентесе сынганнан соң яктылык җитмәсә, ул үсеп, биек үсентеләр барлыкка киләчәк, бу үсентеләрнең сыйфатына һәм соңрак үсешенә җитди тәэсир итәчәк. Карбыз чәчүдән алып утыртуга кадәр шул елның декабре белән киләсе елның феврале арасында була, бу иң түбән температура, иң зәгыйфь яктылык һәм иң җитди авырулар чоры. Аеруча Көньяк Кытайда, яз башында 10 көннән ярты айга кадәр кояш нуры булмау бик еш очрый. Әгәр дә өзлексез болытлы һәм карлы һава торышы булса, бу хәтта күп санлы үсентеләрнең коруына да китерәчәк, бу фермерларның икътисади югалтуларына зур зыян китерәчәк.

Кояш нуры җитмәгән шартларда культураларга, шул исәптән карбыз үсентеләренә "җиңел ашлама" куллану өчен ясалма яктылык чыганагын, мәсәлән, LED үсү яктырткычларын ничек кулланырга, шуның белән уңышны, югары нәтиҗәлелекне, югары сыйфатны, авыруларга чыдамлыкны һәм пычранудан азатлыкны арттырырга, шул ук вакытта культураларның үсешен һәм үсешен стимуллаштырырга ирешергә - күп еллар дәвамында авыл хуҗалыгы җитештерүе галимнәренең төп тикшеренү юнәлеше булып тора.

Соңгы елларда үткәрелгән тикшеренүләр кызыл һәм зәңгәр яктылыкның төрле нисбәте үсемлек үсентеләренең үсешенә дә сизелерлек йогынты ясавын ачыклады. Мәсәлән, тикшеренүче Тан Давэй һәм башкалар кыяр үсентеләренең үсеше өчен иң яхшы кызыл һәм зәңгәр яктылык нисбәте R / b = 7:3 булуын ачыкладылар; тикшеренүче Гао Йи һәм башкалар үз мәкаләләрендә R / b = 8:1 катнаш яктылык чыганагы Луффа үсентеләренең үсеше өчен иң кулай өстәмә яктылык конфигурациясе булуын күрсәттеләр.

Элегрәк кайбер кешеләр үсентеләр белән тәҗрибәләр үткәрү өчен флуоресцент лампалар һәм натрий лампалары кебек ясалма яктылык чыганакларын кулланып караганнар, ләкин нәтиҗәсе яхшы булмаган. 1990-нчы еллардан бирле өстәмә яктылык чыганаклары буларак LED үсү лампаларын кулланып үсентеләр үстерү буенча тикшеренүләр үткәрелде.

LED үсү лампалары энергияне саклау, әйләнә-тирә мохитне саклау, куркынычсызлык һәм ышанычлылык, озак хезмәт итү вакыты, кечкенә үлчәм, җиңел авырлык, аз җылылык чыгару һәм яхшы яктылык дисперсиясе яки комбинацияләнгән контроль кебек өстенлекләргә ия. Аларны саф монохроматик яктылык һәм композит спектр алу өчен ихтыяҗларга туры китереп берләштерергә мөмкин, һәм яктылык энергиясен нәтиҗәле куллану дәрәҗәсе 80% - 90% ка җитәргә мөмкин. Ул үстерүдә иң яхшы яктылык чыганагы дип санала.

Хәзерге вакытта Кытайда дөге, кыяр һәм шпинатны саф LED яктылык чыганагы белән үстерү буенча күп санлы тикшеренүләр үткәрелде һәм кайбер алга китешләр булды. Ләкин үстерүе авыр булган карбыз үсентеләре өчен хәзерге технология әле дә табигый яктылык этабында кала, һәм LED яктылык өстәмә яктылык чыганагы буларак кына кулланыла.

I Югарыда күрсәтелгән проблемаларны исәпкә алып, бу мәкаләдә карбыз үсентеләрен үрчетү мөмкинлеген һәм кояш нурына таянмыйча карбыз үсентеләренең сыйфатын яхшырту өчен иң яхшы яктылык агымы нисбәтен өйрәнү максатыннан, корылмаларда карбыз үсентеләренең яктылыкны контрольдә тоту өчен теоретик нигез һәм мәгълүматлар белән тәэмин итү максатыннан, LED яктылыкны саф яктылык чыганагы буларак кулланырга тырышачакбыз.

A.Тест процессы һәм нәтиҗәләре

1. Эксперименталь материаллар һәм яктылык белән эшкәртү

Экспериментта ZAOJIA 8424 карбызы кулланылды, үсентеләрне үстерү өчен мохит Jinhai Jinjin 3 иде. Сынау урыны Цюйчжоу шәһәрендәге LED үсү яктырткычлары питомнигы заводында сайланды һәм сынау яктылык чыганагы буларак LED үсү яктырткыч җиһазлары кулланылды. Сынау 5 цикл дәвам итте. Бер эксперимент чоры орлыкларны чылатудан, үсентеләрнең үсүенә кадәр 25 көн иде. Фотопериод 8 сәгать иде. Өй эчендәге температура көндез 25° - 28° (7:00-17:00), ә кич 15° - 18° (17:00-19:00) иде. Әйләнә-тирә мохит дымлылыгы 60% - 80% иде.

Кызыл һәм зәңгәр LED яктырткычларында кулланыла, аларның кызыл дулкын озынлыгы 660 нм һәм зәңгәр дулкын озынлыгы 450 нм. Тәҗрибәдә чагыштыру өчен яктылык агымы нисбәте 5:1, 6:1 һәм 7:13 булган кызыл һәм зәңгәр яктылык кулланылды.

2. Үлчәү индексы һәм ысулы

Һәр цикл ахырында, үсенте сыйфатын тикшерү өчен очраклы рәвештә 3 үсенте сайланды. Индексларга коры һәм яңа авырлык, үсемлек биеклеге, сабак диаметры, яфрак саны, яфракларның чагыштырма мәйданы һәм тамыр озынлыгы керде. Алар арасында үсемлек биеклеген, сабак диаметрын һәм тамыр озынлыгын штангенциркуль белән үлчәргә мөмкин; яфрак саны һәм тамыр санын кул белән санарга мөмкин; коры һәм яңа авырлык һәм яфракларның чагыштырма мәйданын линейка белән исәпләргә мөмкин.

3. Мәгълүматларның статистик анализы

4. Нәтиҗәләр

Сынау нәтиҗәләре 1 нче таблицада һәм 1-5 нче рәсемнәрдә күрсәтелгән.

1 нче таблицадан һәм 1-5 нче рәсемнәрдән күренгәнчә, яктылык үткәрүчәнлек нисбәте арткан саен, коры яңа авырлык кими, үсемлек биеклеге арта (буш озынлык күренеше бар), үсемлек сабагы нечкәрәк һәм кечерәя, яфракларның чагыштырма мәйданы кими, ә тамыр озынлыгы кыскарак һәм кыскарак була.

B.Нәтиҗәләрне анализлау һәм бәяләү

1. Яктылык үткәрү нисбәте 5:1 булганда, карбыз үсентеләренең үсеше иң яхшы була.

2. Зәңгәр яктылык нисбәте югары булган LED үсенте яктылыгы белән нурландырылган түбән үсенте зәңгәр яктылыкның үсемлекләр үсешенә, бигрәк тә үсемлек сабагына, ачык басым ясаучы йогынты ясавын һәм яфраклар үсешенә ачык йогынты ясамавын күрсәтә; кызыл яктылык үсемлекләр үсешенә ярдәм итә, һәм кызыл яктылык нисбәте зур булганда үсемлек тизрәк үсә, ләкин аның озынлыгы ачык күренә, 2 нче рәсемдә күрсәтелгәнчә.

3. Үсемлек төрле үсеш чорларында кызыл һәм зәңгәр яктылыкның төрле нисбәтенә мохтаҗ. Мәсәлән, карбыз үсентеләренә башлангыч этапта күбрәк зәңгәр яктылык кирәк, бу үсенте үсешен нәтиҗәле рәвештә бастырырга мөмкин; ләкин соңгы этапта аңа күбрәк кызыл яктылык кирәк. Әгәр зәңгәр яктылыкның өлеше югары булып калса, үсенте кечкенә һәм кыска булачак.

4. Карбыз үсентесенең башлангыч чорындагы яктылык интенсивлыгы артык көчле булмаска тиеш, бу үсентеләрнең соңрак үсешенә тәэсир итәчәк. Иң яхшы ысул - башлангыч чорда зәгыйфь яктылык куллану, аннары көчле яктылык куллану.

5. LED үсү лампалары белән яктыртуны тиешле дәрәҗәдә тәэмин итәргә кирәк. Яктылык интенсивлыгы бик түбән булса, үсентеләрнең үсеше зәгыйфь һәм аларны бушка үстерү җиңел була. Үсентеләрнең нормаль үсеш яктыртуы 120 Втмлдан ким булмаска тиеш; ләкин, артык югары яктырту белән үсентеләрнең үсеш тенденциясе үзгәрми, һәм энергия куллану арта, бу заводның киләчәктә куллануы өчен уңайсыз.

CНәтиҗәләр

Нәтиҗәләр күрсәткәнчә, караңгы бүлмәдә карбыз үсентеләрен үстерү өчен саф LED яктылык чыганагын куллану мөмкин, һәм 5:1 яктылык агымы карбыз үсентеләренең үсеше өчен 6 яки 7 тапкырга караганда күбрәк ярдәм итә. Карбыз үсентеләрен сәнәгатьтә үстерүдә LED технологиясен куллануның өч төп ноктасы бар.

1. Кызыл һәм зәңгәр яктылык нисбәте бик мөһим. Карбыз үсентеләренең иртә үсешен LED яктылык белән яктыртып булмый, чөнки ул артык югары зәңгәр яктылык белән яктыртылырга тиеш түгел, югыйсә бу соңрак үсешкә тәэсир итәчәк.

2. Яктылык интенсивлыгы карбыз үсентеләренең күзәнәкләре һәм органнары дифференциациясенә мөһим йогынты ясый. Көчле яктылык интенсивлыгы үсентеләрнең нык үсүенә китерә; зәгыйфь яктылык интенсивлыгы үсентеләрнең бушка үсүенә китерә.

3. Үсенте стадиясендә, яктылык интенсивлыгы 120 мкмоль/м2 · с тан түбән булган үсентеләр белән чагыштырганда, яктылык интенсивлыгы 150 мкмоль/м2 · с тан югары булган үсентеләр ферма җиренә күченгәндә әкрен үскән.

Карбыз үсентеләренең үсеше кызыл һәм зәңгәр төсләр нисбәте 5:1 булганда иң яхшы булган. Зәңгәр һәм кызыл яктылыкның үсемлекләргә төрле йогынтысына карап, яктыртуның иң яхшы ысулы - үсенте үсешенең башлангыч этабында зәңгәр яктылык өлешен тиешенчә арттыру һәм үсенте үсешенең соңгы этабында күбрәк кызыл яктылык өстәү; башлангыч этапта зәгыйфь яктылык куллану, аннары соңгы этапта көчле яктылык куллану.