Автор: Чжан Чаоцин. Чыганак: DIGITIMES

Халык санының тиз артуы һәм урбанизациянең үсеш тенденциясе вертикаль ферма сәнәгатенең үсешенә һәм үсешенә этәргеч бирер һәм ярдәм итәр дип көтелә. Вертикаль фермалар азык-төлек җитештерүнең кайбер проблемаларын хәл итә ала дип санала, ләкин бу азык-төлек җитештерү өчен тотрыклы чишелеш була аламы, экспертлар фикеренчә, чынлыкта әле дә кыенлыклар бар.

Food Navigator һәм The Guardian хәбәрләренә, шулай ук ​​Берләшкән Милләтләр Оешмасы тикшеренүләренә караганда, дөнья халкы хәзерге 7,3 миллиард кешедән 2030 елда 8,5 миллиард кешегә, ә 2050 елда 9,7 миллиард кешегә артачак. ФАО исәпләвенчә, 2050 елда халыкны канәгатьләндерү һәм тукландыру өчен азык-төлек җитештерү 2007 ел белән чагыштырганда 70% ка артачак, ә 2050 елга глобаль иген җитештерү 2,1 миллиард тоннадан 3 миллиард тоннага кадәр артырга тиеш. Итне икеләтә арттырырга, 470 миллион тоннага кадәр арттырырга кирәк.

Авыл хуҗалыгы җитештерүе өчен күбрәк җир өстәү һәм көйләү кайбер илләрдә проблеманы хәл итмәскә мөмкин. Бөекбритания үз җирләренең 72% ын авыл хуҗалыгы җитештерүе өчен кулланган, ләкин азык-төлекне импортларга кирәк. Бөекбритания шулай ук ​​игенчелекнең башка ысулларын да кулланырга тырыша, мәсәлән, Икенче бөтендөнья сугышыннан калган һава һөҗүме туннельләрен шундый ук теплицаларда утырту өчен куллану. Башлап җибәрүче Ричард Баллард шулай ук ​​2019 елда утырту мәйданын киңәйтергә планлаштыра.

Икенче яктан, су куллану азык-төлек җитештерүгә дә киртә булып тора. OECD статистикасы буенча, су куллануның якынча 70% ы фермалар өчен. Климат үзгәреше шулай ук ​​җитештерү проблемаларын тагын да катлауландыра. Урбанизация шулай ук ​​азык-төлек җитештерү системасыннан тиз үсә торган шәһәр халкын азрак авыл эшчеләре, чикләнгән җир һәм чикләнгән су ресурслары белән тәэмин итүне таләп итә. Бу мәсьәләләр вертикаль фермалар үсешенә этәргеч бирә.
Вертикаль фермаларның аз куллану үзенчәлекләре авыл хуҗалыгы продукциясенең шәһәргә керүенә мөмкинлек бирәчәк, һәм ул шулай ук ​​шәһәр кулланучыларына якынрак була ала. Фермадан кулланучыга кадәр ара кими, бу бөтен тәэмин итү чылбырын кыскарта, һәм шәһәр кулланучылары азык-төлек чыганаклары белән күбрәк кызыксыначак һәм яңа туклыклы матдәләр җитештерүгә җиңелрәк керү мөмкинлеген бирәчәк. Элек шәһәр халкы өчен сәламәт яңа ризыкка керү җиңел түгел иде. Вертикаль фермаларны турыдан-туры аш бүлмәсендә яки үз ишегалдында төзергә мөмкин. Бу вертикаль фермаларны үстерү белән җиткерелгән иң мөһим хәбәр булачак.

Моннан тыш, вертикаль ферма моделен кабул итү традицион авыл хуҗалыгы тәэмин итү чылбырына киң йогынты ясаячак, һәм синтетик ашламалар, пестицидлар һәм гербицидлар кебек традицион авыл хуҗалыгы даруларын куллану сизелерлек кимеячәк. Икенче яктан, климат һәм елга суларын идарә итү өчен иң яхшы шартларны саклап калу өчен HVAC системаларына һәм контроль системаларына ихтыяҗ артачак. Вертикаль авыл хуҗалыгы, гадәттә, кояш нурларын симуляцияләү өчен махсус LED яктырткычлар һәм өй эчендәге яки тышкы архитектураны урнаштыру өчен башка җиһазлар куллана.

Вертикаль фермаларны тикшерү һәм эшләү шулай ук ​​югарыда телгә алынган "акыллы технология"не үз эченә ала, бу әйләнә-тирә мохит шартларын күзәтү һәм су һәм минералларны куллануны оптимальләштерү өчен кулланыла. Әйберләр интернеты (IoT) технологиясе дә мөһим роль уйнаячак. Аны үсемлекләр үсеше мәгълүматларын теркәү өчен кулланырга мөмкин. Уңыш җыюны башка урыннарда компьютерлар яки мобиль телефоннар ярдәмендә күзәтеп барырга мөмкин булачак.

Вертикаль фермалар җир һәм су ресурсларын азрак кулланып күбрәк азык-төлек җитештерә ала, һәм зарарлы химик ашламалардан һәм пестицидлардан ерак тора. Ләкин бүлмәдәге өем-өем киштәләргә традицион авыл хуҗалыгына караганда күбрәк энергия кирәк. Хәтта бүлмәдә тәрәзәләр булса да, башка чикләү сәбәпләре аркасында ясалма яктылык гадәттә кирәк. Климатны контрольдә тоту системасы иң яхшы үсеш мохитен тәэмин итә ала, ләкин ул шулай ук ​​шактый энергия таләп итә.

Бөекбритания Авыл хуҗалыгы министрлыгы статистикасы буенча, салат теплицада үстерелә, һәм ел саен бер квадрат метр утырту мәйданына якынча 250 кВт/сәг (киловатт-сәг) энергия кирәк дип исәпләнә. Германиянең DLR тикшеренү үзәгенең тиешле хезмәттәшлек тикшеренүләренә караганда, бер үк зурлыктагы утырту мәйданына ия вертикаль ферма елына 3500 кВт/сәг энергия куллануны таләп итә. Шуңа күрә, энергия куллануны ничек яхшыртырга, вертикаль фермаларның киләчәктәге технологик үсеше өчен мөһим тема булачак.

Моннан тыш, вертикаль фермаларда да инвестиция финанслау проблемалары бар. Венчур капиталистлары кулларын тарткач, коммерция бизнесы тукталачак. Мәсәлән, Бөекбританиянең Девон шәһәрендәге Пейнтон зоопаркы 2009 елда оешкан. Ул иң беренче вертикаль ферма стартапларының берсе иде. Ул яфраклы яшелчәләр үстерү өчен VertiCrop системасын кулланган. Биш елдан соң, аннан соңгы акчалар җитмәү сәбәпле, система да тарихка кереп калган. Киләсе компания Valcent булган, ул соңрак Alterrus булып киткән һәм Канадада түбәдә теплица утырту ысулын булдыра башлаган, бу ахыр чиктә банкротлыкка китергән.